يکشنبه ٠٢ مهر ١٣٩٦
صفحه اصلی
تماس با ما
sitemap
فرهنگ هويّت يك ملّت است. ارزشهاى فرهنگى روح و معناى حقيقى يك ملّت است.
دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان
دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان
آیا از اطلاعت موجود در سایت رضایت دارید؟

بله
خیر

دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان
صفحه اصلي > مدیریت تعالی فرهنگی  

مفهوم مديريت فرهنگي
مديريت در هر سازماني عبارت از هماهنگ‏ سازی كوشش‏‏هاي افراد انسان و استفاده مؤثر از منابع براي تحقق اهداف سازمان است.
در سازمان‏هاي فرهنگي اين هدف‏‏ها مربوط به امور توسعه و تقويت و تعالي فرهنگي است؛ بنابراين منظور از مديريت در سازمان‏هاي فرهنگي، تحقق هدف‏‏ها و سياست‏هاي فرهنگي است.
مديريت فرهنگي را گاهي مترادف با مديريت به معناي اعم می‏توان تعريف نمود. در اين صورت مديريت فرهنگي عبارت از برنامه‏ريزي، سازماندهي، هدايت و كنترل امور و فعالیت‏هاي فرهنگي در چهارچوب اهداف مورد نظر است، اما مديريت فرهنگي به معني اخصِ آن گاهي بر يكي از كاركرد‏هاي فرهنگ از جمله كاركرد اطلاع رساني يا تبليغ، ترويج و يا آموزش تأكيد دارد كه در اين صورت می‏توان مديريت فرهنگي را با كاركرد آموزشي، برنامه‏ريزي، سازماندهي، هدايت و كنترل همه امور و فعالیت‏هاي مربوط به آموزش و پرورش ناميد.
همچنين اگر مديريت را مترادف با تصميم‏گيري و اجراي تصميم تعريف كنيم، مديريت فرهنگي عبارت خواهد بود از تصميم‏گيري در مورد يك سياست فرهنگي و اجراي تصميم‏ها در چهارچوب همان سياست.
اگر مديريت را « فرايند به کارگیری مؤثر و كارآمد منابع مادي و انساني در برنامه‏ريزي سازماندهي، بسيج منابع و امكانات، هدايت و كنترل براي دستيابي به اهداف سازماني براساس نظام ارزشي مورد قبول » بدانيم، می‏توان مديريت فرهنگي را فرآيند برنامه‏ريزي،سازماندهي، بسيج منابع و امكانات، هدايت و كنترل مجموعه فعالیت‏هايي دانست كه هدف آن انتقال، تثبيت، ترويج و تكامل فرهنگي بر اساس نظام ارزشي مشخص با تمامي اجزا و عناصر آن است.
همچنين اگر فعاليت فرهنگي را در سطح سازمان‏هايي كه مسئوليت عمليات فرهنگي را بر عهده دارند، ايجاد، حفظ، ارتقا و تغيير رفتار بدانيم، بدون شك می‏توان گفت، سازمان فرهنگي در اين سطح وظيفه دارد مجموعه فعالیت‏هاي فرهنگي خود را به گونه‏ای مديريت و هدايت نمايد، تا به ايجاد، حفظ، ارتقا و ترويج باور‏ها، ارزش‏ها، هنجار‏ها و الگو‏هاي رفتاري صحيح در چهارچوب سياست‏هاي فرهنگي منجر شود.
بر مبناي توضيحات بالا اين تعريف را می‏توان براي سازمان پذيرفت:
« سازمان عبارت است از هماهنگي معقول تعدادي از افراد كه براي تحقق هدف يا منظور مشتركي، از طريق انجام وظايف و برقراري روابط منظم و منطقي، به طور مستمر فعاليت می‏کنند.»
با توجه به توضيحاتي كه در مورد مفهوم فرهنگ، مديريت فرهنگي و سازمان ارائه كرديم، منظور از سازمان فرهنگي، فعاليت و عملي در يك موقعيت سازمان يافته، براي هماهنگي و هدايت امور فرهنگي در جهتِ هدف‏‏هاي معيّن است. مديران فرهنگي نيز كساني هستند كه نگرش، رفتار و عمل آنها در سازمان فرهنگي، جريان فرهنگي را هدايت و تحت تأثير قرار می‏دهند.
در تمام كشورها دو نوع مديريت فرهنگي وجود دارد:
يكي مديريت فرهنگي عمومي (دولتي) كه معمولاً در سه سطح مختلف ملي، منطقه‏ای و محلي وجود دارد. توزيع مسئوليت بين اين سطوح، معمولاً به ميزان تمركز گرايي يا تمركز زدايي قدرت سياسي بستگي دارد. ديگري، مديريت نهادها و انجمن‏هاي فرهنگي، صرف‌نظر از پايگاه اجتماعي، وظايف، اندازه و اهميت آنهاست.
می‏توان گفت مديريت فرهنگي دولتي در برگيرنده ابزاري براي پيشبرد يك راهبرد يا سياست فرهنگي در تمام سطوح است. اين ابزار در كشورهاي مختلف و برحسبِ سياست‏هاي مختلف، ممكن است ويژگي‏هاي متفاوتي داشته باشد. الگوهاي سازماني متفاوت مديريت فرهنگي را براساس معيارهايي همچون متمركز بودن يا غيرمتمركز بودنِ ساختار سياسي می‏توان به‌آساني از يكديگر متمايز نمود. به ‌علاوه در بسياري از كشورها وزارت كاملاً مستقلي با عنوان وزارت فرهنگ وجود ندارد و خدمات فرهنگي دولت در وزارتخانه‏هاي ديگر همچون وزارت آموزش و پرورش، اطلاعات، جوانان و ورزش و... انجام مي‏گيرد.
بنابراين مديريت فرهنگي، مفهوم جديد و نويني است كه طي سال‏هاي اخير در حوزه مديريت به منظور مواجهه با محيط‏هاي پيچيده‏ای بوجود آمده است كه سازمان‏هاي فرهنگي با آنها روبه‏رو هستند. اين امر به معناي نبود فرهنگ در جوامع پيشين يا نبود وجود فعالیت‏ها و برنامه‏هاي فرهنگي در پيشينه جوامع بشري نيست. اساساً از هنگامي كه بشر زندگي جمعي خويش را شروع كرده، با فرهنگ و فعاليت فرهنگي ارتباط داشته است، اما مديريت بر حوزه فرهنگ و مديريت فعالیت‏هاي فرهنگي به معناي خاص كه از اين واژه توضيح داده خواهد شد،
سابقه‌ ديرينه‏اي ندارد. اين ساخت نوين سازماني با تأكيد بر حل و فصلِ مسائل فرهنگي اساساً متوجه بر موضوعات پيچيده‏اي است كه نياز به دانش و مهارت‏هاي متنوع دارد. اين امر معلولِ عللي است كه از جمله آنها می‏توان به موارد زير اشاره نمود:
1- نگرشي وجود دارد كه مي گويد فرهنگ در تار و پود اجزاي يك جامعه جريان دارد و از اين رو اگر هريك از بخش‏هاي اجتماعي وظايف خويش را به خوبي انجام دهند و مديريت در هر يك از حوزه‏هاي اقتصادي، سياسي، آموزشي و... كارآمد باشد، در حقيقت، موجباتِ بساماني فرهنگ آن جامعه و تعالي آن را فراهم شده است. در اين نگرش، فرهنگ، امري در عرض و متمايز از فعالیت‏هاي اقتصادي، اجتماعي، سياسي، نظامي و... نيست، بلكه عينِ آنها است. از اين رو وجود مديريت خاصي به نام مديريت فرهنگي ضروري
نیست.
2- تا مدت‏هاي مديدي و حتي امروزه، مديريت آموزشي يا مديريت بر آموزش و پرورش در جوامع، تنها وظيفه آموزش را برعهده نداشته، بلكه فرهنگ پذيري، انتقال و تكامل فرهنگ نيز از كاركردها و وظايف اين مديريت بوده است. به همين سبب ازاين منظر، ديگر نيازي به مديريتي به نام مديريت فرهنگي احساس نمي‏شود.
3- عدم درك معني، مفهوم، نقش و كاركردهاي اساسي و بسيار مهم فرهنگ، و حاشيه‏اي و در درجه دوم تلقي كردن آن تا پيش از دهه1990 سبب شده بود تا اهتمام لازم براي ساماندهي به امور فرهنگي ايجاد نشود و ضرورتي براي طرح مديريت فرهنگي نباشد. حتي تا مدت‏ها پيش از اين جزء و عنصري از فرهنگ به جاي كليّت مفهوم آن تلقي مي‏شد. مثلاً فرهنگ را مترادف با روابط اجتماعي يا بخش هنر و ادبيات می‏دانستند، اما امروزه معناي وسيعي از فرهنگ مدّ نظر بوده و اين نگرش كاملاً متحول شده است.
اهتمام به مديريت فرهنگي به عنوان يك مقوله جدّي مديريت، در اواخر قرون نوزدهم مطرح شد. در اين ميان، سازمان يونسكو بيشترين فعاليت را در اين زمينه انجام داده است. از سال 1970 به بعد، يونسكو، كنفرانس‏هاي بين دولتي متعددي در سطح جهاني و منطقه‏ای درباره سياست فرهنگي برگزار كرده است. يونسكو در تمام اين كنفرانس‏ها، موضوع مديريت فرهنگي را مطرح نمود و خواستار نهادي آموزشي براي تربيت كاركنان دارای صلاحيت در توسعه فرهنگي، به ويژه در رشته‏هاي برنامه‏ريزي و مديريت فرهنگي، پژوهش در زمينه‌ فرهنگ و ارتقای فرهنگ شده است. در نتيجه اين تلاش‏ها و آگاهي هرچه بيشتر دولت‏ها و جوامع به اهميت و نقش فرهنگ، امروزه ترديدي براي وجود نهاد يا نهادهايي كه عهده‏دار مديريت فرهنگي باشند، باقي نگذاشته است. اما همچنان اين موضوع به عنوان يك شاخه‌ خاص علمي چنانكه بايد و شايد، جاي خود را در حوزه علوم مديريتي باز ننموده است.

دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان

دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان
 بازدید این صفحه : 862
 بازدید امروز : 49
 کل بازدید : 105146
 بازدیدکنندگان آنلاين : 3
 زمان بازدید : 0.5190